Im Duett
De robijnrode huizensculpturen van Timm Ulrichs steken opvallend af tegen de azuurblauwe hemel. Het bijna kunstmatig aandoende grasgroen van de beplanting op de rotonde versterkt dit effect nog eens extra. Veel bezoekers zijn verrast en gefascineerd door de afmetingen van de sculptuur ‘Im Duett’, waarvan de twee huizen nauw omstrengeld samen lijken te dansen midden op de rotonde aan de Sandstraße.
De betekenis is een kwestie van perspectief
Het pictogram van een “eenvoudig kinderhuis”, zoals kunstenaar Timm Ulrichs het zelf omschreef, was een van zijn eerste ontwerpen van dit type uit de jaren negentig. Het was tegelijk een verwijzing naar zijn afgebroken architectuurstudie. Ulrichs, die graag humor en ironie in zijn kunst verwerkte en bekendstond om zijn prikkelende werken, begreep ‘Im Duett’ ook als een speels en meerduidig beeld.
De twee huizen zijn nauw met elkaar verweven en staan op een dynamische manier met elkaar in verhouding. Omdat de sculptuur op een rotonde staat, kan ze vanuit veel verschillende hoeken worden bekeken. Vanaf elke kant ontstaat een nieuw en interessant perspectief. Daardoor lijkt het kunstwerk te veranderen zodra bezoekers eromheen bewegen.
Zoals veel werken van Timm Ulrichs verbindt ook ‘Im Duett’ een heldere, herkenbare vorm met subtiele humor, inhoudelijke meerduidigheid en een verrassende perspectiefwisseling. Tegelijkertijd speelt de sculptuur op een knipoogachtige manier met haar omgeving, vooral met de nabijgelegen woonbebouwing en de vertrouwde vormen van huizen met zadeldaken.
Rode huizensculpturen als blikvanger op de rotonde
Timm Ulrichs had al jarenlang belangstelling voor kunst in de openbare ruimte en realiseerde werken in talrijke steden, waaronder Antwerpen, Essen, Maagdenburg en München. Met ‘Im Duett’ creëerde hij een uniek kunstwerk voor de stad Monheim am Rhein, dat op humoristische wijze speelt met vertrouwde architectonische vormen.
De massieve staalconstructie werd in Hannover vervaardigd. De afzonderlijke onderdelen werden pas ter plaatse aan elkaar gelast. De huizen, typische gebouwen met zadeldaken, sluiten qua basisvorm goed aan bij de omliggende woonbebouwing. Tegelijkertijd zorgt hun ongebruikelijke positie op één hoek voor een dynamisch effect, alsof de twee huizen elkaar nauw omstrengeld in een dans vasthouden.
Over de kunstenaar
De Duitse conceptuele kunstenaar Timm Ulrichs (*31 maart 1940 in Berlijn; †29 april 2026 in Berlijn) geldt als een van de bepalende vertegenwoordigers van de conceptuele kunst in Duitsland. Hij noemde zichzelf een “totaalkunstenaar” en werkte op uiteenlopende gebieden, waaronder sculptuur, objectkunst, performance, fotografie, tekst, concrete poëzie, grafiek en kunst in de openbare ruimte.
Kenmerkend voor zijn werk waren subtiele humor, taalspel en verrassende perspectiefwisselingen. Al in 1961 verklaarde Ulrichs zichzelf tot het “eerste levende kunstwerk” en maakte hij zijn eigen persoon, het lichaam en de verhouding tussen kunst en leven tot centrale thema’s van zijn oeuvre. In 1977 nam hij deel aan documenta 6 en in 2020 ontving hij de Käthe-Kollwitz-Preis van de Akademie der Künste voor zijn levenswerk.